De verblijven die als standaard in de handel zijn, zijn voor de meeste knaagdieren te klein. Dat is geen mening maar een gevolg van hoe die producten ontworpen zijn: op de maat van een kamer en op de prijs, niet op het gedrag van het dier. Wie meer ruimte geeft, ziet binnen dagen ander gedrag.
Vloeroppervlak boven hoogte
Vrijwel alle knaagdieren die in Nederlandse huishoudens leven zijn bodemdieren. Ze rennen, graven en foerageren horizontaal. Een hoge kooi met drie etages voegt daar weinig aan toe, zeker wanneer de etages van roostermateriaal zijn gemaakt waarop een dier niet comfortabel loopt.
Een aaneengesloten, brede bodem is dus meer waard dan verdiepingen. Waar een verhoging wordt gebruikt, hoort die van vlak materiaal te zijn en met een flauwe helling of een brede opgang bereikbaar. Steile ladders zijn voor cavia s en konijnen ongeschikt.
De bodemlaag
Een dunne laag bodembedekking is de meest gemaakte fout. Veel soorten graven, en graven is geen tijdverdrijf maar een basisbehoefte. Een laag van tien centimeter of meer in ten minste een deel van het verblijf verandert het gedrag zichtbaar: dieren maken gangen, verstoppen voer en slapen ondergronds.
Kies stofarm materiaal. Fijn, stoffig zaagsel belast de luchtwegen, en dat geldt zowel voor het dier als voor de bewoner die het verblijf verschoont. Houtvezel, hennepvezel en papiervezel zijn gangbare, stofarme opties. Onbewerkt hooi hoort er los bovenop en niet als bodemlaag, want hooi is voedsel en geen absorptiemateriaal.
Schuilen, knagen, uitkijken
- Minstens twee schuilplekken met elk twee openingen, zodat een dier nooit klem komt te zitten.
- Onbehandeld hout of takken van fruitbomen om op te knagen; tanden groeien levenslang door.
- Een ruif of hoek met vers, geurig hooi dat dagelijks wordt aangevuld.
- Een vlakke, verhoogde plek van waaraf het dier de kamer kan overzien.
Kartonnen dozen en buizen zijn hier vaak beter dan aangeschafte accessoires: ze mogen kapot, ze zijn te vervangen, en ze kosten niets. Verwijder wel plakband, nietjes en glanzend bedrukt karton.
De plek in de kamer
Zet het verblijf tegen een muur, met minstens een gesloten zijde, en niet midden in de doorloop. Vermijd direct zonlicht: een verblijf achter glas kan op een zomermiddag snel te warm worden en veel knaagdieren verdragen warmte slecht. Vermijd ook de plek pal naast de televisie of een luidspreker.
Hamsters en enkele andere soorten zijn nachtactief. Dat maakt een slaapkamer een slechte plek voor het verblijf: het dier is s nachts luidruchtig en overdag verstoord. Een rustige hoek van de woonkamer werkt voor beide partijen beter.
Voor soortspecifieke vragen over voeding, ziektebeelden en of dieren wel of niet in groepen gehouden mogen worden, is een dierenarts of een gespecialiseerde vereniging de juiste bron. Wat hier staat gaat over het verblijf en over de plek ervan in het huis, want dat is het deel dat de bewoner zelf in de hand heeft.
